Aydınlatma metni yükleniyor…
SEO ve GEO hizmeti seçerken yalnız fiyatı, anahtar kelime listesini veya “AI sonuçlarında görünürlük” vaadini karşılaştırmayın. İyi bir teklif şu beş soruya yazılı ve doğrulanabilir cevap vermelidir:
- Hangi işler hangi teslimatlara dönüşecek?
- İşin tamamlandığı nasıl kanıtlanacak?
- Hesaplar, veriler ve erişimler kimin kontrolünde olacak?
- Başlangıç noktası, KPI ve raporlama yöntemi nasıl tanımlanacak?
- Sözleşme bittiğinde hangi varlıklar ve kayıtlar şirkete devredilecek?
Ajans seçiminin amacı en büyük vaatleri yapan tarafı bulmak değil; hedefinizi anlayan, belirsizliği dürüstçe yöneten ve yaptığı değişiklikleri izlenebilir hâle getiren çalışma ortağını belirlemektir. Sıralama, trafik, dönüşüm veya yapay zekâ yanıtlarında kaynak gösterilme garantisi bu beş sorunun yerini tutmaz.
SEO ve GEO hizmeti aynı paket içinde nasıl düşünülmeli?
SEO; web sitesinin arama motorları tarafından bulunması, taranması, indekslenmesi, doğru sorgularla eşleşmesi ve ziyaretçinin anlamlı bir adıma ilerlemesi için yapılan teknik, içerik ve deneyim çalışmalarını kapsar. GEO ise üretken yapay zekâ destekli arama ve yanıt sistemlerinde marka ile hizmetlerin anlaşılabilirliği, erişilebilirliği ve görünürlüğü üzerine ek kontroller getirir.
Bu iki alan birbirinin alternatifi değildir. Google'ın üretken AI araması rehberi, temel SEO uygulamalarının üretken AI özellikleri için de geçerli olduğunu; açık teknik yapı ile özgün ve yararlı içeriğin önemini koruduğunu belirtiyor. Dolayısıyla “SEO artık bitti, yalnız GEO yapacağız” diyen teklif de “AI araması bizi ilgilendirmiyor” diyen teklif de sorgulanmalıdır.
GEO kapsamı platforma göre somutlaştırılmalıdır. Örneğin AI bot erişimi incelenecekse hangi botun hangi amaçla değerlendirildiği yazılmalıdır. OpenAI'ın resmî bot dokümanı, arama için kullanılan OAI-SearchBot ile model geliştirme/eğitim amaçlı GPTBot tercihlerini ayrı tanımlar. Bütün “AI botlarını” tek ayarla açmak veya kapatmak, yeterli bir hizmet açıklaması değildir.
Ajans sizi ve ticari hedefinizi anlamaya çalışıyor mu?
Sağlıklı teklif, araç çıktısından önce iş hedefiyle başlar. İlk görüşmede şu konular sorulmalıdır:
- Öncelikli hizmet, ürün veya pazar hangisi?
- Hedef kitle ve karar verici kim?
- Değerli dönüşüm nedir: teklif formu, telefon, demo, e-posta, mağaza ziyareti veya satış mı?
- Satış döngüsü ne kadar uzun ve talebin niteliği nasıl değerlendiriliyor?
- Mevcut site, içerik ekibi ve geliştirme kapasitesi nedir?
- Hangi arama ve AI platformları hedef kitle açısından gerçekten önemlidir?
- Marka, hukuk veya sektör uzmanı onayları nasıl alınacaktır?
Ajans bu soruların cevabını bilmeden sabit anahtar kelime sayısı, içerik adedi veya başarı tarihi veriyorsa teklif yöntemden çok paket satışına dayanıyor olabilir. Aynı hizmet adı, iki şirkette farklı iş yükü ve öncelik gerektirebilir.
1. Kapsamı faaliyet değil teslimat olarak okuyun
“Teknik SEO yapılacaktır”, “içerikler optimize edilecektir” veya “GEO çalışması yürütülecektir” ifadeleri kabul ölçütü değildir. Her faaliyet görünür bir teslimata bağlanmalıdır.
Örneğin:
| Belirsiz ifade | Sorulması gereken soru | Somut teslimat örneği |
|---|---|---|
| Teknik SEO | Hangi yüzeyler incelenecek ve nasıl doğrulanacak? | Öncelikli URL'ler için tarama/indeksleme bulgu kaydı, düzeltme planı ve yeniden test |
| İçerik optimizasyonu | Hangi sayfa, hangi kullanıcı ihtiyacı için değişecek? | Onaylı brief, kaynak kaydı, güncellenen sayfa ve değişiklik özeti |
| Anahtar kelime çalışması | Arama niyeti ve ticari uygunluk nasıl seçilecek? | Sorgu kümesi, hedef sayfa eşleştirmesi ve çakışma kararı |
| GEO analizi | Hangi platform, bot, sorgu veya prompt incelenecek? | Bot erişim testi, marka/hizmet görünürlük kaydı, kaynak/rakip gözlemi |
| Raporlama | Hangi veri, hangi dönem ve hangi karara hizmet edecek? | Başlangıç değeri, değişiklik kaydı, gözlem, yorum ve sonraki aksiyon |
Teklifte adet bulunması da tek başına yeterli değildir. “Ayda dört içerik” yazabilir; fakat konu seçimi, uzman doğrulaması, özgün katkı, güncelleme ve yayın sonrası ölçüm tanımlanmamış olabilir. Miktarın yanında kalite ve kabul koşulu gerekir.
2. Her iddia için kanıt ve yöntem isteyin
Google'ın üçüncü taraf SEO hizmetleri ve araçları hakkındaki rehberi, dışarıdan alınan SEO ve GEO tavsiyelerinin resmî Google rehberleriyle karşılaştırılmasını önerir. Veri veya deneyime dayanan görüşlerin de bu niteliğinin açıkça belirtilmesi gerekir.
Ajansa şu soruları yöneltin:
- Bu öneri hangi resmî dokümana, ölçüme veya doğrulanmış deneyime dayanıyor?
- Öneri platform kuralı mı, şirket yorumu mu, hipotez mi?
- Uygulamadan önce risk ve geri alma yöntemi var mı?
- Değişikliğin tamamlandığı hangi testle gösterilecek?
- Sonuç hangi tarihte, hangi veri aralığıyla yeniden incelenecek?
Üçüncü taraf araçları değerli olabilir; ancak araç puanı arama motorunun iç kararı değildir. Google, üçüncü taraf araçların şirketin iç sıralama verilerine erişemeyeceğini ve performans garantisi veremeyeceğini açıkça belirtiyor. Bu nedenle “GEO skoru 95 olunca görünür olursunuz” gibi iddialar hem skorun kaynağı hem gerçek sonuçla ilişkisi bakımından sorgulanmalıdır.
3. Hesaplar ve veriler şirketin kontrolünde kalmalı
Search Console, Analytics, etiket yönetimi, işletme profilleri, reklam hesapları, alan adı, CDN ve içerik yönetim sistemi gibi varlıkların ana sahipliği mümkün olduğunca şirkette kalmalıdır. Ajansa işi için gereken rol verilebilir; hizmet sona erdiğinde erişim geri alınabilmelidir.
Sözleşmeden önce şu maddeleri yazılılaştırın:
- Hesabı kim oluşturacak ve birincil sahip kim olacak?
- Ajans hangi rolü ve yetki düzeyini alacak?
- Ham veri ve dışa aktarımlar şirkete açık mı?
- Ajansın kullandığı ücretli araçlardan hangi rapor veya kayıt devredilecek?
- Çalışan değişikliği veya sözleşme bitişinde erişimler nasıl kapatılacak?
- Güvenlik olayı veya hatalı değişiklikte kim, ne kadar sürede bilgilendirilecek?
Parola paylaşmak yerine kullanıcı ve rol bazlı erişim tercih edilmelidir. Ajansın kendi hesabında tuttuğu, müşterinin göremediği ölçüm düzeni uzun vadede bağımlılık yaratır.
4. KPI'ları başlangıç değeri ve iş hedefiyle bağlayın
Raporlamada çok sayıda grafik bulunması, ölçüm sisteminin iyi olduğu anlamına gelmez. Her KPI için tanım, veri kaynağı, başlangıç dönemi, karşılaştırma dönemi, sorumlu ve karar kuralı bulunmalıdır.
Search Console Performans raporu; tıklama, gösterim, CTR ve ortalama konum verilerini sorgu, sayfa ve tarih gibi boyutlarla incelemeyi sağlar. Bunlar arama görünürlüğünü anlamaya yardım eder; fakat tek başına nitelikli talep veya gelir değildir. Dönüşüm ölçümü ve mümkünse satış geri bildirimiyle birlikte değerlendirilmelidir.
GEO ölçümünde de aynı disiplin gerekir. “AI'da görünürlük arttı” ifadesi yerine şunlar kaydedilebilir:
- Takip edilen platform ve tarih
- Sürüm kontrollü sorgu veya prompt seti
- Marka veya hizmet anılması
- Görünür kaynak bağlantısı
- Yanıtın bağlamı ve doğruluğu
- Rakip görünürlüğü
- Tekrarlı kontroller arasındaki değişkenlik
Prompt bazlı sonuçlar değişebilir. Tek ekran görüntüsü, kalıcı görünürlük kanıtı değildir. Teklif; ölçümün sınırını, tekrar sıklığını ve hangi sonucun iş kararını değiştireceğini açıklamalıdır.
5. Garanti politikasını açıkça sorun
Sıralama veya kesin sonuç garantisi önemli bir kırmızı bayraktır. Arama sistemleri, rakipler, kullanıcı davranışı, site geliştirme kapasitesi ve şirket içi onaylar ajansın tek başına kontrolünde değildir. Teknik gereksinimleri karşılamak bile indekslenme veya gösterim garantisi oluşturmaz.
Şu ifadeleri özellikle sorgulayın:
- “Belirli tarihte ilk sıra”
- “Kesin trafik veya satış artışı”
- “AI yanıtlarında yüzde yüz kaynak gösterilme”
- “Google tarafından onaylı özel yöntem”
- “Rakiplerin kullandığı gizli algoritma verisi”
- “Tek dosya, schema veya araçla GEO garantisi”
Garanti yerine ajansın kontrol edebildiği yükümlülükler yazılabilir: denetimin kapsamı, teslim tarihleri, değişiklik kayıtları, kalite kontrolü, rapor periyodu, toplantı düzeni ve bloke işlerin bildirim süresi.
Çalışma planı ve sorumluluklar belli mi?
İyi teklif yalnız “ne yapılacağını” değil, hangi sırayla ve kim tarafından yapılacağını gösterir. Kumsal'ın doğrulanmış çalışma yaklaşımında ilk 30 gün teknik analiz, mevcut durum ve rakip analizi; 31–60. gün teknik düzenlemeler ile içerik/sayfa optimizasyonları; 61–90. gün görünürlük takibi, içerik geliştirme, yeni fırsatlar ve performans iyileştirmeleri üzerinden ilerler.
Bu, 90 günde sonuç garantisi değildir. Projeye göre fazlar örtüşebilir; erişim, geliştirme ve onay bağımlılıkları takvimi değiştirebilir. Ajans teklifinde en az şu roller ayrılmalıdır:
- Ajansın analiz ve uygulama sorumluluğu
- Müşteri tarafında karar ve onay sahibi
- Teknik ekip veya geliştirici
- İçerik/marka/hukuk onayı
- Konu uzmanı
- Dönüşüm ve satış verisini doğrulayacak ekip
Bir işin kimin masasında beklediği görünmüyorsa aylık faaliyet raporu sorunu çözmez.
Referans ve örnek iş nasıl değerlendirilir?
Referans istemek faydalıdır; fakat yalnız markanın adını veya bugünkü sıralamasını görmek yeterli değildir. Sonuçta sitenin geçmişi, marka talebi, diğer pazarlama çalışmaları ve sonradan yapılan değişiklikler etkili olabilir.
Gizlilik sınırları içinde şu kanıtları isteyebilirsiniz:
- Benzer problemde kullanılan yaklaşım
- Başlangıç noktası ve ölçüm yöntemi
- Ajansın doğrudan yaptığı işler
- Müşteri veya üçüncü ekiplere bağlı işler
- Sonuç kadar öğrenilen sınırlamalar
- Örnek değişiklik kaydı veya anonim rapor
Referans konuşması yapılabiliyorsa iletişim kalitesi, raporların anlaşılabilirliği, erişim sahipliği ve sözleşme sonundaki devir süreci de sorulmalıdır. Yalnız “kaç anahtar kelime yükseldi?” sorusu ajansın çalışma disiplinini göstermez.
Sözleşme ve çıkış planında neler bulunmalı?
SEO/GEO çalışması devamlı olabilir; ancak sözleşme belirsiz süreli bağımlılık yaratmamalıdır. Başlangıçta şu maddeleri netleştirin:
- Kapsam içi ve kapsam dışı işler
- Teslimatlar ve kabul koşulları
- Toplantı/raporlama düzeni
- İçerik ve değişiklik onay akışı
- Fikri haklar ve üretilen varlıkların kullanımı
- Veri, hesap ve erişim sahipliği
- Üçüncü taraf araç maliyetleri
- Güvenlik ve gizlilik sorumlulukları
- Fesih bildirimi ve son rapor
- Dosya, brief, değişiklik kaydı ve ölçüm devri
Sözleşme bittiğinde şirket; hangi sayfanın neden değiştiğini, hangi işin tamamlanmadığını ve sonraki ekibin nereden devam edeceğini anlayabilmelidir. “Panel erişimi kapandı, geçmiş de kayboldu” kabul edilebilir bir devir değildir.
Teklif–Kanıt–Erişim–Ölçüm–Devir puan kartı

İki veya daha fazla teklifi aşağıdaki tabloyla karşılaştırabilirsiniz. Her satıra 0=belirsiz, 1=kısmen tanımlı, 2=yazılı ve doğrulanabilir puanı verin.
| Değerlendirme alanı | Kontrol sorusu | Teklif A | Teklif B |
|---|---|---|---|
| Amaç | İş hedefi ve değerli dönüşüm tanımlı mı? | ||
| Kapsam | SEO ve GEO işleri ayrı teslimatlara bağlı mı? | ||
| Kanıt | Öneri kaynağı ve tamamlanma testi belli mi? | ||
| Öncelik | İşler etki, risk ve efora göre sıralanıyor mu? | ||
| Erişim | Hesap sahipliği ve rol sınırları yazılı mı? | ||
| Ölçüm | Başlangıç değeri, veri kaynağı ve dönem belli mi? | ||
| Rapor | Değişiklik, gözlem, yorum ve aksiyon ayrılıyor mu? | ||
| Garanti | Kontrol edilemeyen sonuçlar için garanti verilmiyor mu? | ||
| Sorumluluk | Ajans ve müşteri tarafı iş sahipleri atanmış mı? | ||
| Devir | Dosya, veri, erişim ve değişiklik kayıtları devredilecek mi? |
Toplam puan otomatik olarak “en iyi ajansı” seçmez. Bazı maddeler şirketiniz için diğerlerinden kritik olabilir. Puan kartının görevi belirsizliği görünür kılmak, farklı teklifleri aynı sorularla değerlendirmek ve sözleşme öncesi eksikleri tamamlamaktır.
Kumsal Ajans'ın doğrulanmış SEO ve GEO kapsamı
Kumsal Ajans'ın doğrulanmış GEO çalışmaları; AI bot erişilebilirliği, teknik GEO kontrolleri, marka ve hizmet görünürlüğü, önemli sorgularda AI sonuçlarının takibi, kaynak gösterilme durumu ve rakip görünürlüğünü kapsayabilir. Prompt bazlı kontroller ihtiyaca göre sürece dahil edilebilir.
Raporlamada organik trafik, sıralamalar, gösterim ve tıklama verileri, dönüşümler, teknik SEO durumu ve GEO görünürlüğü izlenir. Uygun projelerde Search Console, Analytics ve ilgili raporlama ekranlarına erişim sağlanabilir. Projenin gerçek kapsamı; hedefler, teknik yapı ve onay süreçlerine göre teklif aşamasında netleştirilir.
Kumsal Ajans sıralama veya kesin sonuç garantisi vermez. Çalışmanın amacı, ölçülebilir gelişim için güvenilir bir çalışma düzeni ve sürdürülebilir büyüme için daha iyi kararlar oluşturmaktır.
SEO'nun temel uygulama alanlarını ayrıca incelemek için etkili SEO teknikleri rehberine, teknik bakım ile sürekli görünürlük sorumluluğunu ayırmak için web sitesi bakımı ve SEO arasındaki farklara bakabilirsiniz.


-1.webp)
